пятница, 4 декабря 2015 г.

Іван Ласкоў. Я страціў смак да іншай мовы... Койданава. "Кальвіна". 2015.



                                                                     * * *
                                                    Я страціў смак да іншай мовы,
                                                    Як да мацнёнага віна.
                                                    Няхай жа родны сок кляновы
                                                    Мяне напоіць дап’яна.

                                                    На што я толькі спадзяваўся,
                                                    Калі шукаў інакшых слоў?
                                                    Да трыццаці гадоў бадзяўся,
                                                    А лепшай долі не знайшоў.

                                                    Жывая плынь чужое мовы!
                                                    Я сам не ведаю, калі
                                                    Яе канчаткі і асновы
                                                    Мяне падманам аплялі;

                                                    Ды я не зьведаў з імі шчасьця,
                                                    Не прасьвятліў замерлы зрок,
                                                    Не прычасьціўся тых
                                                                                        причастий,
                                                    Глаголом сэрцы не апёк.

                                                    А родны край — бо ці я
                                                                                             першы? —
                                                    Мяне не крыўдзіў і не кляў
                                                    І пра сябе благія вершы
                                                    На іншай мове друкаваў —

                                                    Мой родны край доўгацярплівы.
                                                    Даруй мне кожны каласок,
                                                    Што я з тваёй зьбяднелай нівы
                                                    Зьнёс на чужую незнарок.

                                                    І што рабіць — не разумею,
                                                    Абкраў цябе, абкраў сябе
                                                    І прад табою камянею
                                                    З агнём пракляцьця на ілбе.
                                                1969 г.
                                                        Іван Ласкоў,
                                                        Якуцк (РСФСР)
    /Ніва. Беласток. 22 студзеня 1989. С. 3./

                                                                * * *
                                                    Я адчуваю сам сябе
                                                    Нібы у нейкай змове:
                                                    Я не магу пра Беларусь
                                                    Пісаць на іншай мове.

                                                    Нібы не вершы я пляту,
                                                    А без гармат і танкаў
                                                    На мову родную вяду
                                                    Шарэнгі акупантаў.

                                                    Нібы не проста над радком
                                                    Апоўначы мудрую —
                                                    Безабаронны матчын дом
                                                    З хаўрусьнікам рабую!

                                                    О, мова шчодрая дзядоў,
                                                    Не саступі нікому
                                                    Ні сёл сваіх, ні гарадоў
                                                    Ні зор, ні крыгалому;

                                                    Усё, што бачыш прад сабой —
                                                    Жыты, суніцы, вежы —
                                                    Усё тваё табе адной
                                                    Да скону дзён належыць!

                                                    Аберагай жа дзень за днём.
                                                    Гадуй сьвятыя словы,
                                                    І пойдуць пылам і агнём
                                                    Усе у сьвеце змовы!
                                                1966-1970
                                                        Іван Ласкоў,
                                                        Якуцк (РСФСР)
    /Ніва. Беласток. 29 студзеня 1989. С. 3./


                                                                         ДАВЕДКА


    Іван Антонавіч Ласкоў нарадзіўся 19 чэрвеня 1941 года ў абласным горадзе Гомель Беларускай ССР ў сям’і рабочага. Бацька, Ласкавы Антон Іванавіч, украінец з Палтаўшчыны, які уцёк адтуль у 1933 годзе ў Гомель, ратуючыся ад галадамору, працаваў на гомельскай цукеркавай фабрыцы “Спартак”, у чэрвені 1941 году пайшоў на фронт і прапаў без зьвестак. Маці, Юлія Апанасаўна, якая нарадзілася ў былой Мінскай губэрні і да вайны працавала тэлеграфісткай у Гомелі, неўзабаве з маленькім дзіцем пераехала да сваякоў ў вёску Беразякі Краснапольскага раёну Магілёўскай вобласьці, дзе працавала у калгасе, памерла ў 1963 годзе. З Беразякоў, у якіх жыў да 1952 года, Ваня Ласкоў дасылаў свае допісы ў піянэрскія газэты, пачаў спрабаваць сябе ў паэзіі. З 1953 года Ласкоў выхоўваўся ў Магілёўскім спэцыяльным дзіцячым доме. Пасьля заканчэньня з залатым мэдалём сярэдняй школы, ён у 1958 годзе паступіў на хімічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэта, а ў 1966 годзе на аддзяленьне перакладу ў Літаратурны інстытут імя М. Горкага ў Маскве, які скончыў у 1971 годзе з чырвоным дыплёмам. Ад 1971 года па 1978 год працаваў у аддзеле лістоў, потым загадчыкам аддзела рабочай моладзі рэдакцыі газэты “Молодежь Якутии”, старшым рэдактарам аддзела масава-палітычнай літаратуры Якуцкага кніжнага выдавецтва (1972-1977). З 1977 году ён старшы літаратурны рэдактар часопіса “Полярная звезда”; у 1993 г. загадвае аддзелам крытыкі і навукі. Узнагароджаны Ганаровай Граматай Прэзідыуму Вярхоўнага Савета ЯАССР. Сябра СП СССР з 1973 г. Памёр пры загадкавых абставінах 29 чэрвеня 1994 г. у прыгарадзе Якуцка.
    Юстын Ленскі,
    Койданава